Blockchain - một công nghệ internet thế hệ mới

Bitcoin thu hút nhiều người quan tâm trong thời gian gần đây, tuy nhiên công nghệ đằng sau Bitcoin ít người biết hơn đó là công nghệ Blockchain.

Thời gian gần đây, chủ đề tiền mật mã (cryptocurrency) Bitcoin thu hút nhiều người quan tâm, Bitcoin là một loại tiền mật mã được sử dụng cho giao dịch trên Internet. Đặc điểm của Bitcoin là thanh toán không cần bên trung gian, một đặc tính nữa là tính ẩn danh: người gửi và người nhận không biết danh tính của nhau (ngay cả người phát minh ra Bitcoin lấy tên là Satoshi Nakamoto vẫn chưa ai biết đích danh danh tính). Điều này khiến Bitcoin được thanh toán quốc tế mà không bị kiểm soát bởi định chế tài chính như ngân hàng hay chính phủ. Điều này gây ra tác động lớn tới xã hội, đặc biệt trong thời gian qua giá của Bitcoin có thời điểm lên đến trên 20 ngàn USD nhưng trong một thời gian ngắn lại tụt xuống hơn một nửa.

Tuy nhiên, công nghệ đằng sau Bitcoin ít người biết hơn đó là công nghệ Blockchain. Hiện có rất nhiều ứng dụng blockchain và ý tưởng đang triển khai từ tổ chức Chính phủ, doanh nghiệp, startup phủ rộng các lĩnh vực tài chính ngân hàng, dịch vụ công, vận tải, năng lượng, truyền thông, y tế.

Thời gian gần đây, chủ đề tiền mật mã (cryptocurrency) Bitcoin thu hút nhiều người quan tâm, Bitcoin là một loại tiền mật mã được sử dụng cho giao dịch trên Internet. Đặc điểm của Bitcoin là thanh toán không cần bên trung gian, một đặc tính nữa là tính ẩn danh: người gửi và người nhận không biết danh tính của nhau (ngay cả người phát minh ra Bitcoin lấy tên là Satoshi Nakamoto vẫn chưa ai biết đích danh danh tính). Điều này khiến Bitcoin được thanh toán quốc tế mà không bị kiểm soát bởi định chế tài chính như ngân hàng hay chính phủ. Điều này gây ra tác động lớn tới xã hội, đặc biệt trong thời gian qua giá của Bitcoin có thời điểm lên đến trên 20 ngàn USD nhưng trong một thời gian ngắn lại tụt xuống hơn một nửa.

Tuy nhiên, công nghệ đằng sau Bitcoin ít người biết hơn đó là công nghệ Blockchain. Hiện có rất nhiều ứng dụng và ý tưởng đang triển khai áp dụng công nghệ này từ tổ chức Chính phủ, doanh nghiệp, startup phủ rộng các lĩnh vực tài chính ngân hàng, dịch vụ công, vận tải, năng lượng, truyền thông, y tế.

5 nguyên tắc cơ bản của công nghệ blockchain.

1. Cơ sở dữ liệu phân tán

Mỗi bên trên một blockchain có quyền truy cập vào toàn bộ cơ sở dữ liệu và toàn bộ lịch sử của nó. Không một bên duy nhất kiểm soát dữ liệu hoặc thông tin. Mỗi bên có thể xác minh trực tiếp hồ sơ của đối tác giao dịch của mình mà không có bên trung gian.

2. Truyền tải ngang hàng

Truyền thông giao tiếp xảy ra trực tiếp giữa các hệ thống ngang hàng thay vì qua điểm nút trung tâm. Mỗi điểm nút lưu trữ và chuyển tiếp thông tin đến tất cả các điểm nút khác.

3. Minh bạch

Mỗi giao dịch và giá trị liên quan được hiển thị cho bất cứ ai có quyền truy cập vào hệ thống. Mỗi điểm nút hoặc người dùng trên một blockchain có một địa chỉ 30 ký tự chữ số đặc biệt độc nhất nhận dạng nó. Người dùng có thể chọn ẩn danh hoặc cung cấp bằng chứng nhận dạng của họ cho người khác. Giao dịch xảy ra giữa các địa chỉ blockchain.

4. Tính không thể đảo ngược

Khi một giao dịch được nhập vào cơ sở dữ liệu và các tài khoản được cập nhật, hồ sơ không thể bị thay đổi bởi vì chúng được liên kết đến tất cả các bản ghi giao dịch đã xuất hiện trước họ (vì thế từ chuỗi – “chain”). Các thuật toán và phương pháp tiếp cận tính toán khác nhau được triển khai để đảm bảo việc ghi vào cơ sở dữ liệu là vĩnh viễn, theo thứ tự thời gian, và có sẵn cho tất cả các mạng khác trên mạng.

5. Logic tính toán

Bản chất kỹ thuật số của sổ cái (ledger) có nghĩa là các giao dịch blockchain có thể được gắn với logic tính toán và trong bản chất được lập trình. Vì vậy, người dùng có thể thiết lập các thuật toán và quy tắc tự động kích hoạt các giao dịch giữa các điểm nút.

Những thay đổi này và những thay đổi khác thể hiện cho việc giảm đáng kể chi phí giao dịch. Khi chi phí giao dịch giảm qua các ngưỡng không nhìn thấy, sẽ có sự tổng hợp đột ngột, ấn tượng, khó tiên đoán và phân tách các mô hình kinh doanh hiện tại. Ví dụ: hoạt động đấu giá từng thu hẹp và phân chia ranh giới, chứ không phải phổ quát và toàn cầu như hiện nay trên các trang web của eBay. Khi chi phí để tiếp cận con người giảm, thì sẽ có một sự thay đổi đột ngột trong hệ thống. Thật là có lý khi mong đợi Blockchain sẽ kích hoạt sự phát triển nhiều tầng lớp như thương mại điện tử đã làm vào cuối những năm 1990.

Tuy nhiên, khía cạnh cách mạng nhất của công nghệ blockchain là nó có thể chạy phần mềm một cách an toàn và phi tập trung. Với blockchain, các ứng dụng phần mềm không còn cần phải được triển khai trên một máy chủ tập trung nữa: chúng có thể chạy trên mạng ngang hàng peer-to-peer mà không bị kiểm soát bởi bất kỳ bên nào. Các ứng dụng dựa trên blockchain này có thể được sử dụng để điều phối hoạt động của một số lượng lớn các cá nhân, những người có thể tự tổ chức nếu không có sự giúp đỡ của bên thứ ba. Công nghệ Blockchain cuối cùng là một phương tiện để các cá nhân phối hợp các hoạt động chung, tương tác trực tiếp với nhau và tự quản lý theo cách an toàn và phân cấp hơn.

Dự đoán phát triển của blockchain

Dự đoán hướng đi của blockchain sẽ khó khăn. Có ai dự đoán được mạng truyền thông xã hội đến khi nào? Nhưng khả năng phán đoán về quy mô bên trong ngành công nghiệp blockchain là những thay đổi sắp tới sẽ "lớn bằng sáng chế ban đầu của Internet" và điều này có thể không quá phóng đại. Những gì chúng ta có thể tiên đoán là khi blockchain trưởng thành và nhiều người bắt tay vào phương thức hợp tác mới này, nó sẽ mở rộng ra mọi thứ từ chuỗi cung ứng đến hẹn hò (tức là loại bỏ khả năng giả mạo thông tin và các kỹ thuật khác). Dự báo blockchain trong 10 năm tới như thế nào, có lẽ tương lai thực sự có thể đến sớm hơn bất cứ ai nghĩ.

Có một sự so sánh về sự tương đương giữa blockchain và sự ra đời giao thức TCP/IP trước đây. Nếu như e-mail kích hoạt việc tin nhắn song phương, thì Bitcoin cho phép các giao dịch tài chính song phương. Việc phát triển và duy trì blockchain là mở, phân tán và chia sẻ -giống như giao thức TCP/IP. Một nhóm tình nguyện viên trên khắp thế giới duy trì phần mềm lõi. Và giống như e-mail, bitcoin đầu tiên bắt gặp với một cộng đồng nhiệt tình nhưng tương đối nhỏ.

TCP/IP đã mở ra giá trị kinh tế mới bằng cách giảm đáng kể chi phí kết nối. Tương tự, blockchain có thể giảm đáng kể chi phí giao dịch. Nó có tiềm năng để trở thành hệ thống bản ghi cho tất cả các giao dịch. Nếu điều đó xảy ra, nền kinh tế sẽ một lần nữa trải qua một sự thay đổi triệt để, vì những nguồn ảnh hưởng và kiểm soát mới dựa trên các nguồn lực dựa vào blockchain xuất hiện.

Không có gì là không thể, cho đến cuối những năm cuối thập kỷ 1990, chúng ta không thể xử lý thẻ tín dụng một cách an toàn trên Internet - thương mại điện tử chỉ đơn giản là không tồn tại. Làm thế nào nhanh chóng có thể blockchain mang lại một thay đổi cách mạng? Chiến lược blockchain của Dubai đã được ban hành với mục tiêu là tất cả các văn bản của chính phủ về sẽ trên nền tảng blockchain vào năm 2020.